Lưu ý tránh tai nạn cho lái xe làm với máy soi container ở một số cảng XNK

Đến nay, Tổng Cục Hải quan đã trang bị 15 máy soi container trong đó có 3 máy soi cố định (đặt trong nhà soi cố định), 2 máy soi dạng cổng và 10 máy soi container di động đang đặt ở một số cảng xuất nhập khẩu lớn ở Việt Nam. Các máy soi này đã hỗ trợ lực lượng Hải quan rất tích cực trong việc quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu, đã có rất nhiều các vụ buôn lậu và buôn bán hàng cấm với số lượng rất lớn được phát hiện thông qua các máy soi container này.

Khi chúng ta đi chụp X-quang trong bệnh viện thì thiết bị X-quang phát ra bức xạ tia X có năng lượng khoảng 100kV (trong khi điện chúng ta dùng ở nhà là 220V, 1kV = 1000V), các máy soi container cũng phát ra các bức xạ tia X nhưng với năng lượng lên tới hàng Megavolt (MV = Megavolt, 1MV = 1000kV = 1,000,000V). Do vậy có thể nói tia X phát ra từ các máy soi container là rất nguy hiểm. Cũng giống như máy X-quang, máy soi container cũng có những vị trí cực kỳ nguy hiểm, nhưng cũng có các vị trí cực kỳ an toàn. Vậy thì những người xung quanh nó phải nhận biết đâu là vị trí cực kỳ nguy hiểm, đâu là vị trí cực kỳ an toàn. Dưới đây chúng tôi sẽ chỉ dẫn cho các bạn biết đâu là chỗ nguy hiểm, đâu là chỗ an toàn đối với từng loại máy soi container đang có ở Việt Nam và những lưu ý đặc biệt đối với lái xe để bảo vệ bản thân và những người đi cùng với mình.

1. Máy soi container cố định:

Có 3 máy soi container cố định được đặt trong 1 nhà soi tại Hải Phòng (đường Nguyễn Bỉnh Khiêm), Tp Hồ Chí Minh (Cát Lái) và Đồng Nai (ICD Tân Cảng Long Bình), máy soi này có công suất phát tia X lên tới 6MV.

Nhà soi được thiết kế đặc biệt với diện tích đủ rộng, tường bê tông đủ dày và cửa ra/vào rát chì dày để che chắn các tia X năng lượng cao phát ra. Khi lái xe đưa xe của mình vào trong nhà soi, đến đúng vị trí soi mà cán bộ hải quan yêu cầu thì phải ngay lập tức đi ra khỏi nhà soi, vào vị trí dành riêng cho lái xe đã được thiết kế nằm ngoài nhà soi theo hướng dẫn của hải quan. Ở ngoài nhà soi lái xe được đảm bảo an toàn tuyệt đối. Vậy thì có cần lưu ý gì đặc biệt với lái xe hay không?

Lái xe container ít khi đi một mình, trong carbin còn 1 giường ngủ phía sau mà trong đó có thể đang có 1 lái xe, phụ xe khác hoặc có thể có một em út xinh gái đang ngon giấc phía sau, thậm trí một con cún cưng, một con mèo cưng đi cùng bầu bạn. Nếu lái xe không lôi ngay đối tượng đang ngủ ở phía dưới ra khỏi xe và đưa ra ngoài nhà soi thì đối tượng đó sẽ bị máy soi chiếu tia X năng lượng cực cao trực tiếp vào người. Nếu bị chiếu trực tiếp dưới chùm tia bức xạ năng lượng cao đến vậy trong khoảng 1 phút trở lên thì rất có thể cơ thể người đó sẽ bị tổn thương, các bệnh về bức xạ phóng xạ sẽ thường không có biểu hiện tức thời mà có thể sẽ có triệu chứng như bỏng da, tiêu chảy, rụng tóc sau 1-3 tuần, khi đó người bị chiếu xạ quá liều sẽ không thể liên hệ với việc mình đã đi vào nhà soi container để đi khám và điều trị đúng phương pháp một cách đúng đắn và kịp thời.

Khi cổng soi phát tia nguy hiểm, máy sẽ phát ra những tiếng còi hú báo động, khi đó nếu lái xe vẫn còn đứng đâu đó trong nhà soi thì phải nhanh chóng thoát ra ngoài bằng lối dành cho lái xe, không thể thoát ra ngoài bằng cửa dành cho xe vì cửa này không thể mở được bằng tay. Lái xe người để ý ở dọc tường bên trong của nhà soi có 1 sợi dây cáp chạy dọc theo tường, nếu không thể thoát ra ngoài thì nhanh tay giật thật mạnh cái dây đó, khi đó hệ thống soi chiếu sẽ tự động dừng khẩn cấp.

Vậy, khi có loa của cán bộ hải quan yêu cầu lái xe ra khỏi xe và đi vào phòng chờ cho lái xe thì lái xe phải kiểm tra xem trên xe còn ai đi cùng, kể cả chó và mèo, đưa hết ra khỏi nhà soi chiếu. Khi đứng bên ngoài nhà soi chiếu thì đảm bảo an toàn tuyệt đối.

2. Máy soi container di động:

Hiện Việt Nam đang có đến 10 máy soi container di động nằm ở các cảng Hải Phòng, Tp HCM, Đà Nẵng, Lạng Sơn, Hà Nội.

Máy soi container di động đang hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam có 2 loại, 1 loại của hãng Smiths Heimann (Đức) có điện áp cực đại 4MV, và 1 loại của hãng Rapiscan của Anh Quốc có điện áp cực đại 6MV. Các máy soi này được thiết kế tích hợp toàn bộ cổng soi, hệ thống xử lý hình ảnh nằm gọn trên 1 xe tải cỡ lớn, xe tải này có thể đưa máy soi đến bất kỳ cảng nào để soi chiếu vì vậy được gọi là máy soi container di động. Các máy soi di động này ít nguy hiểm hơn máy soi container cố định, tuy nhiên vị trí nằm giữa cổng soi vẫn cực kỳ nguy hiểm khi máy đang phát tia. Đứng đó khoảng 1 phút có thể gây những tổn thương nghiêm trọng cho cơ thể như rụng tóc, phát ban đỏ, mẩn đỏ sau vài tuần.

Máy soi contianer di động điện áp cực đại 6MV của Rapiscan (hiện có 5 máy trong đó 2 máy ở Hải Phòng, 1 máy ở Hà Nội, 1 máy ở Hữu Nghị – Lạng Sơn, 1 máy ở Bình Dương)

Khi triển khai soi chiếu bằng máy soi container cố định, Cán bộ Hải quan luôn phải lập 1 hàng rào bằng thép để khoanh vùng soi chiếu theo 1 tiêu chuẩn về kích thước đã được Nhà sản xuất khuyến cáo. Khi đó tất cả những người đứng ngoài hàng rào đó là đảm bảo an toàn. Với máy soi container 6MV thì hàng rào được lập hình chữ nhật có kích thước 40x50m.

Tương tự như với nhà soi cố định, lái xe ngoài bản thân mình thì phải đưa tất cả những người trên xe (dù đang ôm nhau ngủ sau carbin) ra khỏi xe nếu không muốn gặp phải những tổn thương cơ thể đang tiếc.

Máy soi container di động 4MV của Heimann Smiths (cũng có 5 chiếc)

Máy soi này tương tự như máy soi 6MV của Rapiscan nhưng vì có điện áp cực đại thấp hơn nên nó an toàn hơn, hàng rào an toàn phải lập chỉ có kích thước nhơ hơn chỉ 29x35m (thay vì 40x50m với máy 6MV). Tuy nhiên vị trí giữa cổng soi cũng rất nguy hiểm.